Jak dobrać otwornicę bimetalową?

Otwornice bimetalowe to praktyczne narzędzia do wykonywania otworów w metalu, drewnie, tworzywach sztucznych, płytach meblowych oraz materiałach wielowarstwowych. Sprawdzają się przy pracach montażowych, instalacyjnych, warsztatowych i remontowych.

Aby otwornica pracowała prawidłowo, trzeba dobrać nie tylko jej średnicę, ale również odpowiedni adapter, uchwyt, wiertło prowadzące, obroty oraz sposób pracy. Nieprawidłowy adapter albo zbyt wysokie obroty mogą powodować bicie, szybkie zużycie zębów, przegrzewanie, zakleszczanie otwornicy albo uszkodzenie obrabianego materiału.

Do czego służą otwornice bimetalowe?

Otwornice bimetalowe służą do wykonywania okrągłych otworów o większej średnicy niż standardowe wiertła. Można je stosować m.in. do:

• blach stalowych i elementów metalowych,
• profili stalowych i aluminiowych,
• drewna i płyt drewnopochodnych,
• tworzyw sztucznych,
• płyt gipsowo-kartonowych,
• prac instalacyjnych, elektrycznych, wentylacyjnych i montażowych.

Przed rozpoczęciem pracy należy zawsze sprawdzić, czy dana otwornica jest przeznaczona do materiału, w którym ma być wykonywany otwór.

Jak dobrać średnicę otwornicy?

Średnicę otwornicy dobiera się do średnicy otworu, jaki chcemy uzyskać. W praktyce warto uwzględnić nie tylko sam wymiar otworu, ale również tolerancję montażową, rodzaj materiału oraz element, który będzie później osadzany w otworze.

Przykładowo:

• do przepustów kablowych wybiera się średnicę zgodną z tuleją, dławnicą lub przepustem,
• do puszek, instalacji i elementów montażowych należy sprawdzić wymiar zalecany przez producenta osprzętu,
• do prac w metalu lepiej unikać zbyt dużego luzu, ponieważ otwór powinien być możliwie precyzyjny,
• do drewna i płyt można czasem przyjąć nieco większą tolerancję, zależnie od rodzaju montażu.

Adapter do otwornicy — dlaczego jest tak ważny?

Sama otwornica bimetalowa najczęściej nie jest gotowa do pracy bez adaptera. Adapter łączy otwornicę z wiertarką, wkrętarką albo innym urządzeniem. Odpowiada za przeniesienie napędu, prowadzenie otwornicy oraz stabilność pracy.

Źle dobrany adapter może spowodować:

• brak możliwości zamocowania otwornicy,
• bicie otwornicy podczas pracy,
• uszkodzenie gwintu w otwornicy,
• pękanie lub wyłamywanie wiertła prowadzącego,
• zakleszczanie narzędzia w materiale,
• przedwczesne zużycie zębów tnących.

Jak dobrać adapter do średnicy otwornicy?

Dobór adaptera zależy przede wszystkim od średnicy otwornicy oraz od gwintu mocującego w otwornicy. W otwornicach bimetalowych najczęściej spotyka się dwa rozwiązania:

• adaptery do mniejszych średnic — stosowane do mniejszych otwornic, zwykle z mniejszym gwintem mocującym,
• adaptery do większych średnic — stosowane do większych otwornic, zwykle z większym gwintem mocującym i mocniejszym prowadzeniem.

Przed zakupem adaptera należy sprawdzić w opisie produktu, do jakiego zakresu średnic jest przeznaczony oraz jaki gwint obsługuje. Nie należy dobierać adaptera „na oko”. Otwornica i adapter muszą być ze sobą zgodne.

Ogólna zasada doboru adaptera

• Małe średnice otwornic wymagają adaptera przeznaczonego do mniejszych otwornic.
• Duże średnice otwornic wymagają mocniejszego adaptera do większych otwornic.
• Otwornice o dużej średnicy pracują z większym oporem, dlatego adapter powinien być odpowiednio sztywny i stabilny.
• Gwint adaptera musi pasować do gwintu otwornicy — w przeciwnym razie otwornicy nie da się poprawnie zamocować.

Jeżeli nie masz pewności, który adapter pasuje do wybranej otwornicy, najlepiej sprawdzić informację w opisie produktu albo skontaktować się ze sklepem przed zakupem.

Rodzaje uchwytów adapterów

Adaptery do otwornic mogą różnić się nie tylko gwintem do otwornicy, ale również typem uchwytu od strony urządzenia. To bardzo ważne, ponieważ adapter musi pasować do wiertarki, wkrętarki albo młotowiertarki.

Adapter z uchwytem sześciokątnym HEX

Uchwyt sześciokątny HEX jest często stosowany w wiertarkach i wkrętarkach z klasycznym uchwytem wiertarskim. Zapewnia lepsze przeniesienie momentu niż gładki trzpień walcowy i ogranicza ryzyko obracania się adaptera w uchwycie.

Adapter HEX jest dobrym wyborem do wielu typowych prac montażowych, szczególnie przy mniejszych i średnich średnicach otwornic.

Adapter z uchwytem walcowym

Uchwyt walcowy pasuje do standardowych uchwytów wiertarskich. Jest prosty w użyciu, ale przy większym obciążeniu może być mniej odporny na poślizg w uchwycie niż trzpień sześciokątny.

Przy pracy w twardszym materiale należy szczególnie dokładnie dokręcić uchwyt wiertarski i kontrolować, czy adapter nie obraca się w uchwycie.

Adapter SDS Plus

Adapter SDS Plus stosuje się w urządzeniach z uchwytem SDS Plus. Przy otwornicach bimetalowych należy pamiętać, że praca powinna odbywać się bez udaru, o ile producent narzędzia nie przewiduje inaczej.

Udar przy otwornicach bimetalowych może uszkodzić zęby tnące, wiertło prowadzące, adapter albo obrabiany materiał. SDS Plus oznacza typ mocowania w urządzeniu, a nie zgodę na wiercenie z udarem.

Wiertło prowadzące

Adapter do otwornicy najczęściej współpracuje z wiertłem prowadzącym. Wiertło prowadzące odpowiada za rozpoczęcie otworu i utrzymanie otwornicy w osi pracy.

Przed wierceniem należy sprawdzić, czy:

• wiertło prowadzące jest dobrze dokręcone,
• wystaje odpowiednio poza zęby otwornicy,
• nie jest wygięte ani stępione,
• jest odpowiednie do obrabianego materiału.

Uszkodzone albo luźne wiertło prowadzące może powodować bicie, przesuwanie się otwornicy po materiale oraz nierówny otwór.

Obroty i chłodzenie

Otwornice bimetalowe wymagają dobrania odpowiednich obrotów. Zbyt wysokie obroty są jedną z najczęstszych przyczyn przegrzewania i szybkiego zużycia narzędzia.

Ogólna zasada jest prosta: im większa średnica otwornicy i im twardszy materiał, tym niższe obroty.

Przy pracy w metalu zaleca się:

• stosowanie niższych obrotów,
• pracę bez nadmiernego docisku,
• stosowanie chłodzenia lub przerw w pracy,
• usuwanie wiórów z otworu,
• unikanie przegrzewania zębów tnących.

Przy pracy w drewnie i tworzywach sztucznych również należy kontrolować temperaturę narzędzia. Przegrzanie może powodować przypalanie materiału, topienie tworzywa albo zapychanie zębów.

Najczęstsze błędy przy pracy otwornicą bimetalową

• dobór adaptera niepasującego do gwintu otwornicy,
• stosowanie zbyt słabego adaptera do dużej średnicy,
• praca na zbyt wysokich obrotach,
• zbyt mocny docisk do materiału,
• brak chłodzenia lub przerw przy pracy w metalu,
• wiercenie z udarem,
• praca stępioną lub uszkodzoną otwornicą,
• brak stabilnego zamocowania materiału,
• niedokręcone wiertło prowadzące,
• zakleszczanie otwornicy i próba pracy mimo oporu.

Jak bezpiecznie pracować otwornicą?

Przed rozpoczęciem pracy należy stabilnie zamocować materiał i upewnić się, że wiertarka lub wkrętarka jest odpowiednia do średnicy otwornicy oraz obrabianego materiału.

Podczas pracy należy:

• rozpoczynać wiercenie spokojnie, bez szarpania,
• utrzymywać narzędzie prostopadle do materiału,
• nie dociskać nadmiernie otwornicy,
• robić przerwy, szczególnie przy większych średnicach,
• usuwać wióry i kontrolować temperaturę narzędzia,
• nie używać udaru, jeśli otwornica nie jest do tego przeznaczona.

Podsumowanie

Dobrze dobrana otwornica bimetalowa to nie tylko właściwa średnica. Równie ważny jest odpowiedni adapter, typ uchwytu, wiertło prowadzące, obroty oraz sposób pracy.

Przed zakupem warto sprawdzić:

• średnicę otwornicy,
• głębokość roboczą,
• gwint mocujący,
• zakres średnic obsługiwany przez adapter,
• typ uchwytu adaptera: HEX, walcowy albo SDS Plus,
• materiał, w którym będzie wykonywany otwór.

Jeżeli nie masz pewności, która otwornica lub adapter będzie odpowiedni do Twojej pracy, skontaktuj się z nami. Pomożemy dobrać rozwiązanie do materiału, średnicy otworu i posiadanego urządzenia.

Zobacz produkty

Sprawdź dostępne otwornice bimetalowe VOLKERS do metalu, drewna i tworzyw, a także zestawy oraz akcesoria potrzebne do pracy:

Zobacz otwornice bimetalowe VOLKERS